Mathematician, astronomer and geographer, Khwarizmi lived in the first half of the 3^rd century. Very little is known of his life, except that in his youth he worked in Bayt al-Hikma of Baghdad. However, his main works are well-known to westerners since many of them were translated into Latin in Spain and had a profound influence in the development of medical Europe.

    Khwarizmi was the most outstanding mathematician of his time. His algebra, called Al-mukhtasar fi hisab and jabr, was published in Europe under the title of Liber Algorismi which means the book of al-Khwarizmi. In his work, “jabr” meaning compulsion was used for the first time. And it is form this same word that the English term “algebra” is derived. He must be considered as the founder of the science of algebra as an independent field. It was through Khwarizmi’s writing that the West came to know of a science completely unknown to them till then.

    He also introduced Indian numerals to the Muslim world and it was through his mathematical writings that the West got acquainted with the “Arabic numerals”. Another of Khwarizmi’s work which had great influence in the birth of western science was his Zidj al-Sindhid. These astronomical tables are among the best in Islamic astronomy.

    His influence is confirmed by the fact that Algorism, the latinization of his name, meant arithmetic in most European languages for a long time. And it has even entered into the technical vocabulary of modern computation techniques.

I got some pictures from Hakim Omar Khayyam’s tomb in Neyshabur when I have been traveled to there. To view these pictures in large size, click on thumbnails

… See more pictures

     يکي از اساتيد بزرگ‌مان به نام آقاي دکتر مهرفام، که از شاگردان دکتر غلامحسين مصاحب نيز بوده‌اند، به بنده افتخار داده‌اند و درباره يکي از پست‌هاي من، نظر داده‌اند. فوق‌العاده خوشحال شدم و اميدوارم ايشان باز هم به وبلاگ من سر بزنند.

     حدود يک سال پيش توانستم به عکس‌هايي ناياب از دکتر غلامحسين مصاحب دست پيدا کنم. حدود يک سال پيش که از طرف دانشگاه براي يکي از اساتيدمان مراسم بزرگداشت گرفته بوديم، ايشان تعدادي از عکس‌هاي آلبوم‌شان را براي تهيه کليپ در اختيار ما قرار دادند. اميدوارم که ايشان از اينکه من در وبلاگ خودم تعداد معدودي از اين عکس‌ها را منتشر مي‌کنم، مورد بخشش قرار دهند. البته حاضرم که اگر احيانآ ايشان اظهار ناخرسندي کردند، به نحو مقتضي با ايشان گفت‌وگو کنم.

براي ديدن اين عکس‌ها در اندازه بزرگ، مي‌توانيد به ادامه مطلب برويد.

مدتي بود که به اين موضوع فکر مي‌کردم که اگر موسسه رياضيات دکتر مصاحب در ايران تأسيس نمي‌شد، امروز اوضاع و احوال رياضي ايران چگونه بود. دکتر غلامحسين مصاحب، پدر رياضيات نوين ايران، با تأسيس موسسه رياضيات، به تربيت اساتيد برجسته‌اي براي جبران کمبود ايران در آموزش رياضي پرداخت. او نمونه‌اي از چهره‌هايي است که زندگي خود را وقف هدف و آرمان خود کردند و نسل‌ها از تلاش آنها سود و بهره مي‌برند. شرحي زندگي ايشان در اينجا آمده است.

    دکتر مصاحب از جمله کسانی بود که به تاريخ فلسفه و ياد دادن انديشه اکتفا نمي‌کرد و «هنر انديشيدن» را ياد مي‌داد. وی با عمل خويش نشان ‌داد که در برابر اراده انسانی،محال نيز سر تسليم فرود می‌آورد و مي‌گفت: وقتی همه مقدّمات توانستن در درون ما و يا در دسترس ما هست، چرا نتوانيم؟ فقط بايد خواست و يک قدم برداشت.

    بارها روی اين نکته تاکيد می‌نمود که منطق رياضی، توان اين را دارد که تفکر بشری را از محصور بودن در کادر درست و غلط و صواب و خطا‌، به مرز ديگری که معنی‌دار و بی‌معنی بودن است فرا برد و بدين طريق در پالودن ذهن از خرافات، پيش‌داوری‌ها و اوهام‌، نقش تعيين کننده‌ای بازی کند.

    متأسفانه در زبان فارسی تنها کتاب با ارزش ولی تخصصی در اين مورد، «منطق صورت» نوشته دکتر مصاحب است. در حالي‌که منطق ارسطو و منطق ديالکتيک گام‌های مهمی برداشته و بخصوص توسط مارکسیست‌ها تشريح شده است‌، شرح و بسط منطق رياضی، به زبان ساده ، هنوز در آغاز راه است. دکتر مصاحب فقط به آموزش رياضی اکتفا نمی‌کرد، در جامعه‌ای که تحقير زنان، نهادينه و شرطی شده و عمری با «تاریخ مذکر»! خو کرده بود! یکی از معدود کسانی که با عمل خويش نشان مي‌داد که زن انسان است، بستنی و پيتزا و کالا نيست! دکتر مصاحب بود. او به همسرش عميقا احترام مي‌گذاشت و مي‌گفت «‌پشت سر هر مرد بزرگ، زنی بزرگ ايستاده است. زنان، نيمه پنهان و نانوشته تاريخ‌‏اند ... اگر همسران مردان بزرگ و کوشا نبودند و زندگی خانوادگی آنها را امنيت نمی‏بخشيدند، هيچ‌گاه آنان نمی‏توانستند با آسايش خاطر و خيال راحت، به فعاليتهای سياسی، علمی، اجتماعی و فرهنگی دست زنند و نام و يادی از خود بگذارند»... 

   درسال 1286 ه.ش. درشهر تبریز و در خانواده ای فرهیخته ، کودکی به دنیا آمد که او را محسن نام نهادند. پدرش همچون اکثر آذری ها مردی بود کوشا و باهمت که 14 سال در نجف اشرف تحصیل کرده بود.خانواده هشترودی بعد ها به تهران نقل مکان کرد.   

    محسن هشترودی تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس سیروس و اقدسیه تهران گذراند . او از همان ابتدا فرد بسیار سخت کوشی بود و از کلاس هفتم بدون معلم به فراگیری زبان فرانسه همت گماشت و در این زمینه چنان پیشرفت کرد که خیلی زود شروع به خواندن کتابهای فرانسوی نمود. محسن ازکلاس هشتم به مدرسه دارالفنون رفت.     

    پروفسور هشترودی دوران دبیرستان را که به پایان رساند تحصیل در رشته پزشکی را آغاز نمود پس ازمدتی تحصیل در این رشته ، آن را رها کرد و به فرانسه رفت تا در رشته ی مهندسی مکانیک تحصیل نماید اما این رشته نیز با ذوق او موافق نبود . این بود که به تهران برگشت و در دارالمعلمین عالی به تحصیل دررشته ریاضی مشغول شد.     

    ریاضی با روح پروفسور هشترودی موافق بود و او باعشق تمام به تحصیل پرداخت . پس ازدریافت درجه  لیسانس به فرانسه رفت و در دانشکده علوم پاریس مشغول به تحصیل دررشته  ریاضی شد و سپس به دانشگاه سوربن رفت و در آن دانشگاه تحصیلات خود را دردوره دکتری ریاضی به پایان رساند. پروفسور هشترودی درسال 1315 ه.ش. درسن 29 سالگی به ایران بازگشت و با سمت دانشیاری در دانشکده علوم و دانشسرای عالی مشغول به تدریس شد و پس از پنج سال به درجه استادی رسید. حاصل زندگی پر بار پروفسور هشترودی را نمی توان به سادگی با معیارهای کمّی قیاس کرد.        

         وی طی سال های استادی خود شاگردان برجسته ای تربیت نمود که هر کدام راه او را پیش گرفتند و مایه ی سر بلندی ملت ایران شدند. او سرانجام در چنین روزی یعنی در 13 شهریور سال1355ه.ش دار فانی را وداع گفت.